De slider is niet ingesteld bij de opties. Stel deze nu in

Heftruckopleiding: verplichte certificering of niet?

Bijna alle bedrijfsongevallen kun je voorkomen, zegt een boze Oscar Ebbeling. Wat heb je nodig om een ongeval te voorkomen? In ieder geval een nieuwe certificeringsmethode in Nederland. Ebbeling haalt in zijn blog flink uit naar het huidige opleidingssysteem. En: ‘Werkgevers vinden geld belangrijker dan veiligheid’.

Heftruckopleiding: verplichte certificering of niet?

Heftruckopleiding: verplichte certificering of niet?

imageWat een vreselijk nieuws kwam er de afgelopen maanden weer voorbij vanaf de werkvloer: een man kwam klem kwam te zitten tussen een heftruck en vrachtwagen, een vrouw werd overreden door een heftruck, een verreiker-ongeval tijdens een oldtimer festival waarbij zelfs kinderen slachtoffer werden. Alles gebeurt in een tijd waarbij we denken alles goed geregeld te hebben, maar is dat ook zo?

Twee doden en een gewonde: dat is het trieste resultaat een van een bedrijfsongeval in Zaltbommel afgelopen maand na een fatale val uit een verreiker. Alweer, want dit ongeluk staat helaas niet op zichzelf.

Ongevallen eigenlijk onnodig
Wanneer ik over dit soort ernstige incidenten hoor of lees, dan maakt me dat soms heel erg kwaad. Waarom dan eigenlijk? Omdat ze zijn eigenlijk onnodig zijn. Bijna alle bedrijfsongelukken kun je voorkomen door het creëren van een veilige werkomgeving maar dat klinkt dan wel weer heel eenvoudig. Door na te denken bij een aanbesteding over wat je personeel nodig heeft en door toezicht te houden op het naleven van de regels zijn ongevallen te voorkomen.

Schamele boete bij overtredingen
Toezicht houden op regels gebeurt op het gebied van veiligheid op de werkvloer in Nederland veel te weinig. Zo veroordeelde de rechtbank het Almelose Enrichment Technology Nederland (ETNL) een maand geleden nog voor het verzaken van de zorgplicht. Het bedrijf verzuimde om een veiligheidscheck uit te voeren en stuurde twee medewerkers een oven met giftige stoffen in om die schoon te maken. De medewerkers overleefden dit niet. Tragisch? Ja, vooral omdat de schamele boete niets aan het beleid van ETNL zal veranderen. Eenvoudig te voorkomen? Ook dat, maar aan die wetenschap hebben de nabestaanden niets.

Een eigenaresse van een manege organiseerde een ponykamp. Ze verplaatste hooibalen op een heftruck. Om rondlopende kinderen te waarschuwen, had ze drie meisjes op de uitkijk gezet. Ze stopte met haar werkzaamheden toen er meer kinderen op het terrein kwamen. Enige tijd later, toen het rustiger op het terrein werd, wilde de vrouw de overgebleven strobalen verplaatsen. Dit keer stond er niemand op de uitkijk, ze raakte een zevenjarig meisje. Het meisje overleed kort daarna. Een zeer tragische gebeurtenis; de verdachte gaat nog altijd gebukt onder het schuldgevoel dat zij heeft. Het schuldgevoel bij de veroorzaker is echter niet voldoende voor het aannemen van strafrechtelijke aansprakelijkheid. Sanctie: vrijspraak? Door een verkeerde handeling die de vrouw heeft uitgevoerd is een verschrikkelijk leed ontstaan waarbij het ongestraft blijft.

Veiligheidsbeleid onderbelicht bij aanbestedingen
In Nederland staan we erom bekend dat we innovatief werken, dat we bouwen, dat we
vooruitstrevend zijn. Toch blijft ons veiligheidsbeleid vaak onderbelicht bij aanbestedingen.
Tijd is het belangrijkste argument om veiligheidseisen in de wind te slaan. ‘We moeten snel klaar zijn’, lijkt het te winnen van ‘laten we het veilig en goed doen’. Ik vind dat kortzichtig en gevaarlijk. Het zou mooi zijn als dat ooit verandert en bedrijven gaan inzien dat je levens kunt sparen als je eerst denkt en dan doet. Want juist omdat je personeel je grootste kapitaal is, is bezuinigen op veiligheid nooit een optie. Zomaar werknemers naar een cursus sturen, is al lang niet meer voldoende. Zeker niet als binnen de opleiders er ook geen goede instructies gegeven worden danwel certificeringen worden uitgeschreven.

Ik wil mijn kennis en gedachten hier voorspiegelen in de hoop dat we gezamenlijk in de toekomst hier iets aan kunnen doen.

Wetgeving nauwelijks bekend
In de Nederlandse Arbowet (besluit) worden zeer duidelijke omschrijvingen gegeven van
Arbeidsmiddelen. Wanneer ik hier echter tijdens mijn cursussen hiernaar vraag, dan kan slechts een heel klein aantal die geven. Menig werknemer is dan ook niet bekend met
de wet dan wel een uitleg hierover. Ook werkgevers zijn allerminst op de hoogte. Bij het bezoeken van bedrijven confronteer ik werkgevers moet arbo en wetgeving, maar ook dan constateer ik weinig kennis.

Bij het doorlopen van veel bedrijven zie ik dan veel zaken die niet voldoen aan de wetgeving en dit terwijl bedrijven dan wel beschikken over een RI&E (Risico Inventarisatie & Evaluatie). Of deze dan goed is uitgevoerd of actueel is, is dan nog maar eens de vraag?
De wetgeving spreekt duidelijk in haar artikelomschrijving art.7.17c lid1 als het gaat om arbeidsmiddelen. “De werkgever moet erop toezien dat mobiele arbeidsmiddelen met een eigen aandrijving worden bediend door werknemers met een specifieke deskundigheid”. Nu is het woordje specifiek schijnbaar het grote probleem?

Opleiders zeer wisselend
Veel opleiders trainen gebruikers van bedrijven voor het gebruik van arbeidsmiddelen. Immers wordt er veelal verwezen naar een instructie die de werknemers moeten hebben. Vraag is alleen onduidelijk hoe deze eruit moet zien. De manier van het geven van deze instructie waarop dit vaak gebeurt, is erg wisselend. Wanneer een gebruiker dagelijks op een heftruck rijdt, dan moet deze aantoonbaar zijn deskundigheid kunnen tonen. Het werken met een grote heftruck (10.000 hefvermogen) is wat anders dan het werken dan een heftruck met 1.500 kg hefvermogen en dan heb ik nog niet gesproken over de bijkomende risico’s.

Het behalen van een brommobielrijbewijs en gaan werken als professioneel vrachtwagenchauffeur is toch ook niet hetzelfde? Toch worden er dagelijks mensen gecertificeerd waarvan de certificaten en bijbehorende veiligheids- of arbopassen niet overeenkomen met de wetgeving (art. 7.17c lid1 arbobesluit). Dit betekend dan eigenlijk dat de opleider zijn werk niet goed doet. Een goede opleider behoort dan ook deze wetgeving op een goede manier te vertalen.

Het is daarbij ook van belang om te weten dat opleidingen verzorgt worden waarbij misschien een nog grotere vraag gesteld kan worden, te weten: aan welke eis of training voldoet de trainer?

In het verleden heb ik met meerdere trainers gesproken en deze specifieke vragen gesteld omtrent de inhoud van hun training. Het viel mij op dat veel alleen de noodzakelijke en basispunten vertellen. Hierin schuilt dan ook een gevaar. Elke trainingsinstituut in Nederland kan zomaar een verhaaltje vertellen, mensen een rondje laten rijden, palletje op laten nemen, en daarna certificeren. Zelfs de verzekering accepteert dit soort praktijken omdat formeel de werknemers een ‘papiertje’ hebben.

Basiscursus van één dag?
Als je als werkgever of medewerker van personeelszaken opzoek bent naar een ‘geschikte’cursus, dan kom je via Google al snel bij tientallen ‘opleiders’ terecht verdeeld over het land. Bij het bekijken van alle websites kom je veel verschillende en bijzondere zaken tegen.
Opleiders die alleen bij bedrijven trainen, opleiders die grote groepen tegelijk trainen (zelfs 10-12 personen per trainer), opleiders die halve dagen aanbieden, en het ergste vind ik dan nog de opleiders die allemaal denken dat we personen in 1 dag kunnen trainen: ‘de basiscursus van 1 dag?’

Heel vaak heb ik cursisten gesproken die zeggen dat 1 dag absoluut te kort is, maar dat de werkgever dit geregeld heeft. Hoeveel cursisten hebben dan wel niet een certificaat ‘gekregen’ in plaats van er iets voor te moeten doen. En hoeveel risico’s lopen dan zijn haar collega’s wel niet. Nee, er moet duidelijk iets veranderen.

Ervaren/onervaren: zelfde pasje
Iemand die ervaren is, krijgt overal hetzelfde pasje of certificaat als die van iemand die onervaren is. Bij ons worden bijvoorbeeld alle 2-,3- of 4-daagse trainingen gekoppeld aan een code. Middels deze code kan iedereen zien dat de pashouder een beginnend chauffeur is. Ook wordt er op de pas duidelijk aangegeven voor welke categorie heftruck de man/vrouw is gecertificeerd. Immers zoals eerder werd benoemd is het categoriseren eveneens een verplichting tav art.7.17c lid1.
Maar klaarblijkelijk is een onervaren chauffeur voor veel van de Nederlandse opleiders geen argument om een andere training aan te bieden dan een 1-daagse. Hier blijkt ook wel weer dat geld belangrijker is dan veiligheid.

Zelfs het behalen van een CCV vakbekwaamheidsdiploma heftruckchauffeur zegt niets over de soort heftruck waarmee de gebruiker kan werken. Toch dan weer vreemd dat niemand in Nederland zich over verbaasd terwijl er wel degelijk ongevallen blijven gebeuren. Er zijn ook veel bedrijven in Nederland die binnen de petrochemie actief zijn en hierbij eisen stellen aan werknemers en opdrachtgevers. Zo is het verplicht om een VCA/SSVV heftruckcursus te volgen om middels dit ‘heftruckdiploma’ te mogen werken. Maar ook hier is duidelijk geen beeld te vormen over de specifieke deskundigheid zoals de arbo voorschrijft. Enige die hier hun voordeel mee behalen zijn de Examenbureau’s, Opleiders en de VCA organisatie.

Niet alleen het behalen van een heftruckcertificaat of -diploma vraagt om duidelijkheid, maar ook de hoogwerker trainingen zijn hiervan een voorbeeld. Er worden strikte eisen gesteld om als opleider mee te mogen doen aan deze vreemde praktijken. Je moet een examen afnemen als opleider waarna de trainer zelf ook de examinator is. Je moet als opleider een minimum aantal ‘verplichte’ opleidingen verzorgen, anders mag je deze niet meer aanbieden.
Natuurlijk gaat dit soort praktijken ten koste van goede opleiders omdat veel beunhazen de markt verpesten. Maar het blijft corrupt en schijnheilig als je als opleider meewerkt aan
onduidelijkheid.

Nieuwe certificeringsmethode
Er zouden in Nederland dan ook duidelijke afspraken gemaakt moeten worden zoals in de rijschoolwereld al reeds bestaan. Een goede basisopleiding voor opleiders met verplichte kwalificaties. Zzp’ers verbannen van zelfstandige uitvoering waardoor toekomstige cursisten alleen via goede instituten getraind worden. Zzp’ers inhuren is dan wel goed wanneer er een opleidingsinstituut achter staat die de kwaliteit en verantwoordelijkheid kan nemen van uitgevoerde opleidingen.

Ook het huidige beleid betreffende de certificeringsnorm lijkt ouderwets. Mijn inziens zou het beter zijn als er 1 algemene basistraining is voor iedere gebruiker. Zo zal iedere gebruiker via een opleidingsinstituut een training moeten volgen voor de arbeidsmiddelen waarmee men werkt of gaat werken. Deze zal dan onbeperkt geldig zijn zolang de werknemer blijft werken bij dezelfde werkgever. Deze geldigheid verloopt wanneer de werknemer veranderd van werkgever of wanneer er intern wijzigingen zijn zoals veranderende werkzaamheden. De RI&E bepaald dan de mate van risico wanneer een herhalingscursus nodig zal zijn. Hieraan kunnen dan de huidige adviezen gehanteerd worden zoals deze nu ook gelden van bijvoorbeeld vijf jaar.

College van deskundigen
Naast deze nieuwe certificering zal ook elk opleidingsinstituut een verplicht lidmaatschap moeten hebben bij een overkoepelend orgaan dat bestaat uit verschillende trainers of organisatoren. Door scherpere regels en duidelijkheid zal in Nederland een college van deskundigen een raadgevende en adviserende rol betrekken waaraan deelnemende instituten gehoor kunnen geven en zal bij uitvoerende bedrijven, cursisten en andere diensten meer duidelijkheid ontstaan. Het doel van dit orgaan met deskundigen heeft dan voornamelijk betrekking op de grote verandering van manier van cursus geven, certificeren en zelfs examineren. Mede door invoering en eventuele overleggen met overheidsinstanties zal de veiligheid weder keren.

Zo zie ik het! Wat is uw mening of ervaring? Zet het in de reactie hieronder, ik ben erg benieuwd.

Terug naar overzicht
Officieel verkozen tot:   Beste Opleider van Nederland 2017 Kennismaken? Bel dan 033 - 450 62 70
Copyright 2016 HER Opleidingen bv | Informatie nodig? Tel: 033-450 6270 of mail naar: info@her-opleidingen.nl | Partner Code Gezond en Veilig Magazijn Webdesign: Webton.nl
Cursusoverzicht Naar boven