De slider is niet ingesteld bij de opties. Stel deze nu in

Forse kritiek op VCA-examen: ‘bouw loopt onnodig gouden handjes mis’

Statushouders en jongeren die dolgraag de bouw in willen, maar niet uitblinken in de Nederlandse taal, zakken onnodig vaak voor hun VCA-examen. Dat zeggen bouwopleiders, onderwijskundigen en Vluchtelingwerk Nederland. “Het examen is ridicuul.”

Forse kritiek op VCA-examen: ‘bouw loopt onnodig gouden handjes mis’

Forse kritiek op VCA-examen: ‘bouw loopt onnodig gouden handjes mis’

“Het lijkt wel abracadabra.” Al maanden krijgt Melissa van Nieuwkoop, scholingsadviseur voor bouwbedrijven, van zowel jobcoaches als bouwopleiders hetzelfde gevoel van onbehagen mee.

“Hoe kan het toch dat onze leerlingen steeds maar weer zakken voor het VCA-examen (Checklist Aannemers voor Veiligheid, Gezondheid en Milieu)? Vier tot vijf keer is geen uitzondering.”

Ze heeft wel een idee. Het is de nieuwe vraagstelling in de examens die statushouders én jongeren zonder taalknobbel parten speelt. Diverse bouwopleiders in Nederland van Oss tot Amsterdam klagen erover. En ook bij Vluchtelingenwerk Nederland regent het klachten over het ‘ridicule’, schriftelijke examensysteem dat vorig jaar herfst werd ingevoerd.

“Bij meerdere projecten krijgen statushouders VCA-cursussen. Dit blijkt echt een drempel voor vluchtelingen”, verklaart Martijn van der Linden, woordvoerder van Vluchtelingenwerk Nederland.

Inburgeren

Hij is er niet blij mee. Het leven van een statushouder gaat al zelden over rozen. “Maar ook de sector die schreeuwt om handjes, heeft hier onnodig veel last van”, vult onderwijsadviseur Van Nieuwkoop aan.

De bouwsector staat te popelen om nieuwkomers en statushouders te verwelkomen, maar het ridicule examensysteem maakt dit onmogelijk.”

Leerlingen van Bouwmensen Amsterdam. Sommigen hebben hun VCA-diploma, anderen worstelen daar nog mee.

Ze werkt veel voor Bouwmensen Amsterdam. Maar ook in Noord-Brabant herkennen ze de ‘VCA-irritatie’. Met Bouwmensen Oss doet opleidingsadviseur Nick Wiendels er al maanden alles aan om zoveel mogelijk ‘bouwharten’ uit Eritrea en Syrië te veroveren. Dat is goed voor de inburgering en voor de bouw.

“Van de eerste groep van dertig slaagden er twee, en de tweede ronde verliep niet veel beter. Na veel oefenen, en het toepassen van verschillende trainingsmethodieken, gaat het nu beter. Maar de aangepaste vraagstelling is net begrijpend lezen geworden. Niet te doen voor mensen die nooit goed Nederlands leerden schrijven of lezen.”

Het probleem beperkt zich niet tot statushouders, benadrukt Wiendels. “Een Hollandse jongen van zestien of een man van zestig, maken hetzelfde mee. Die heeft het examen ook al twee of drie keer overgedaan. Ja, dat is problematisch. Het is namelijk ook niet zo dat iemand veiliger gaat bouwen met een VCA-diploma.”

Taalkundigen

Erik Burggraaf verzorgt al jaren bouwopleidingen. Van steigerbouwcertificaten tot VCA-systemen, hij kan er uren over praten. “Of er een probleem is met VCA? Dat kan ik wel bevestigen. Het is veel te ingewikkeld geworden. Toepassingsgericht zeggen ze, maar veel van de gebruikte teksten zijn zelfs voor taalkundigen nauwelijks te volgen.”

‘Onmogelijke’ vragen en termen

Opleidingsadviseur Burggraaf: “Veel vragen en termen in het VCA-examen zijn onbegrijpelijk. Neem deze: Je hebt een werkvergunning nodig om in een kabelkelder kabels te leggen. Een van de verlichtingsarmaturen in de kabelkelder werkt niet naar behoren. Je leidinggevende vraagt je om de lamp te vervangen. Arbobeleid is nog zo’n woord.”

Burggraaf is sowieso kritisch op VCA, de Checklist Aannemers voor Veiligheid, Gezondheid en Milieu. Had hij een bouwbedrijf, dan zou hij nooit aan het ‘dure’ en ‘waardeloze’ systeem beginnen.

“Timmermannen en andere bouwvakkers hebben weinig aan een VCA-certificaat. En de kosten zijn hoog. Alleen al om je als bedrijf te certificeren ben je duizenden euro’s kwijt en dan moet je ook nog de mensen opleiden. Hoe dan ook moet er iets gebeuren.”

Te generiek

Boycot VCA. Of begin als sector een eigen systeem dat gericht is op veilig werken. Dan vallen er misschien echt minder doden en gewonden, mijmert Burggraaf. “Dat lijkt me een stuk zinniger.”

Wiendels, die groepen statushouders ‘bouwrijp’ maakt voor de Hollandse bouwmarkt, sluit zich daarbij aan.

10 bouwongevallen

10 bouwongevallen

“Ik ben voorstander van een veiligheidskeurmerk en veilig werken, maar het huidige VCA is veel te algemeen. Waarom krijgen toekomstige bouwvakkers vragen over petrochemie?”

Te ingewikkeld? Te algemeen? Lagere slagingspercentages? De Stichting Samenwerken voor Veiligheid (SSVV), de beheerder van het  VCA-systeem, herkent zich nauwelijks in de kritiek.

“Bij een nieuwe manier van examinering is het nou eenmaal gebruikelijk dat het slagingspercentage omlaaggaat”, nuanceert Alfons Buijs, technisch directeur bij de SSVV. “En wij kennen geen schrikbarende cijfers.”

Commerciële belangen

Hij kaatst de bal deels terug naar de opleidingsbedrijven. “Sommige waren gewoon niet goed voorbereid op de nieuwe manier van examinering. Nog steeds krijg ik telefoontjes van opleiders die niet eens weten dat de examens vernieuwd zijn, terwijl we dat wel breed gecommuniceerd hebben.”

SSVV werkt constant aan verbeteringen, vervolgt Buijs. “Sinds de zomer staat er een lijst met moeilijke begrippen op onze website, binnenkort komen we met een tiplijst.”

Voor mensen die de Nederlandse taal niet goed machtig zijn, introduceerde SSVV bovendien een voorleesexamen, gaat Buijs verder…

“Dat kan wel zo zijn”, reageert de kritische opleider Burggraaf, “maar ook dat is niet volledig. Sommige cruciale passages worden niet voorgelezen.”

Buijs bevestigt dat. “Maar dat geldt slechts voor een paar vragen. Als je de andere vragen wel goed hebt, slaag je alsnog.”

Nieuw examen

Het examen voor de VCA is in september 2017 aangepast. Buijs van de Stichting Samenwerken voor Veiligheid legt uit. “Het examen was te veel gericht op kennis. Je moest vooral dingen uit je hoofd leren, erg stampen. Wij wilden het toepassingsgericht maken. Nu bestaat de helft van de vragen uit casussen. Het gevolg is dat kandidaten moeten laten zien dat ze kennis kunnen toepassen en de materie echt begrijpen.”

De kritiek op het VCA-examen komt volgens Buijs ook uit een andere hoek. Hij wijst op commerciële motieven en belangen van opleidingsbedrijven, op het ongeduld in de sector, en de druk op personeel.

“Er zijn bedrijven die snel geld willen verdienen. Heel snel roept men, het ligt aan het examen, maar vroeger was vijf dagen per week leren echt niet ongebruikelijk. Nu vinden veel bouwbedrijven drie dagen in de schoolbanken al lang, waar twee weken voor een statushouder misschien wel meer op zijn plaats is.”

Kosten

Schoppen tegen schenen om de eigen portemonnee te spekken? Kom niet met dat verhaal aan bij opleidingsconsultant Burggraaf.

“Het is eerder andersom. De bedenker van VCA is hemeltje rijk. En iedereen daar is alleen maar bezig het systeem te verdedigen. Als wij zeggen, de vragen kloppen niet, krijgen we als antwoord: u mag die vragen als opleider helemaal niet kennen…Maar wat moet iemand uit Eritrea met het woord ‘arbobeleid?”

Hoe loopt dit af? Komt er een oplossing? De tijd zal het moeten leren, maar VCA-beheerder SSVV is voorlopig niet van plan om terug te grijpen op de oude, vertrouwde manier van examineren.

Technisch directeur Buijs: “Dit examen blijft zoals het is. Een te-hoog-begrijpend-lezen-gehalte? Dat krijg je met deze aanpak. Maar met uitzondering van vaktermen passen we al het laagste taalniveau toe. En misschien zouden sommige kandidaten eerst een leesvaardigheidstest moeten volgen. Niet zo goed kunnen lezen… ik vind het toch een beetje een schijnargument.”

De VCA verruilen voor een nieuw ‘bouwveiligheidsbewijs’ raadt Buijs af. “Dat lijkt me heel erg zonde. Een basisopleiding waarmee je in tal van sectoren terecht kunt, is erg handig. Overstappen naar een andere branche is dan makkelijker.”

Impasse

Hij besluit dat de SSVV de mogelijkheid voor een alternatief examen voor ‘lastige’ doelgroepen onderzoekt.

“Persoonlijk zou ik een praktijkvariant toejuichen. Maar ik wil geen valse verwachtingen scheppen. Dit is een heel prematuur plannetje.”

Veiligheid in de bouw

Veiligheid in de bouw

‘In alle talen’ weerspreekt hij dat de SSVV vooral garen spint bij honderden herexamens en statushouders die steeds weer zakken. Al kan hij niet ontkennen dat er elke keer weer een bijdrage aan de stichting wordt overgemaakt.

“Als geld verdienen onze intentie was, dan gooiden we de tarieven wel omhoog. Of we echt geen foute inschatting maakten met de nieuwe manier van examinering? In het geheel niet. Bij het College van deskundigen overheerst blijdschap.”

Oplossing

Blijdschap? Op de vloer en bij de examenkandidaten is die ver te zoeken. Opleidingsadviseur Melissa van Nieuwkoop ziet dat met lede ogen aan. Ze blijft hopen op een oplossing die deze impasse doorbreekt.

“Voor mensen met gouden handen is het echt frustrerend en demotiverend om iedere keer opnieuw lessen te moeten volgen. Om vervolgens keer op keer te horen: je bent gezakt.”

Bron: Cobouw.nl

Terug naar overzicht
Officieel verkozen tot:   Beste Opleider van Nederland 2017 Kennismaken? Bel dan 033 - 450 62 70
Copyright 2016 HER Opleidingen bv | Informatie nodig? Tel: 033-450 6270 of mail naar: info@her-opleidingen.nl | Partner Code Gezond en Veilig Magazijn Webdesign: Webton.nl
Cursusoverzicht Naar boven